HANIM SAHABE ESMA BİNTİ YEZİD (R.ANHA)

Medineli Ensar Hanım Sahabelerden olan Esma binti Yezid, Evs Kabilesinin Abdüleşheoğullarına mensuptur. Rasulullah’ın Medine’ye hicretinden sonra müslüman olmuştur. Babası Yezid bin Seken ve kızkardeşi Havva binti Yezid’te sahabidir. Esma binti Yezid’in Rıdvan Beyatında bulunduğu da rivayet edilir.

Rasulullah, Medine’ye hicret ettiğinde Ensar Hanımlarından ”Ölüye feryat edercesine ağlamamak,cenazenin peşinden gitmemek, Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmamak, çocuklarını öldürmemek, hırsızlık ve zina yapmamak” üzere söz almıştı. Bu hanımlar arasında Esma binti Yezid’te bulunmuştur. Esma hayatı boyunca verdiği bu söze sadık kalmıştır.

Esma binti Yezid, Rasulullah’a biat eden kadınların dini ve sosyal meselelerdeki sorularını doğrudan Peygambere ileten güçlü hitabeti ile tanınan öncü bir hanımdır. Medineli hanımlar zihinlerini meşğul eden bazı konuları öğrenmek üzere onu temsilci seçip Rasulullah’tan bu konuları sormasını istediler. Rasulullah’ın huzuruna gelen Esma binti Yezid, şöyle bir konuşma yaptı:

”Anam babam sana feda olsun Ya Rasulullah!. Ben sana hanımların elçisi olarak geldim. Allah seni bütün erkek ve kadınlara Peygamber göndermiştir. Biz sana ve Allah’a iman ettik. Biz kadınlar evlerimizde oturmakta, beylerimizin isteklerini yerine getirmekte çocuklarınızı karnımızda taşıyıp çocuklarımızı büyütmekteyiz. Siz erkekler ise Cuma Namazı kılmak, camiye ve cemaate çıkmak, hastaları ziyaret etmek, cenazelerde bulunmak, birden fazla hacca gitmek gibi hususlarda bizden üstünsünüz. Daha önemlisi ise Allah yolunda cihat etmek gibi bir fazilete nail kılındınız.

Bir erkek Hac veya Umre için, yahut düşmanla savaşmak üzere yola çıktığı vakit, biz mallarını korur, iplik eğirip elbiselerini temizler ve dikeriz. Çocuklarını büyütürüz. Bu hizmetlerimizle biz de erkeklerin kazandığı hayır ve sevaba ortak olamaz mıyız?” diye sordu.

Esma’nın bu sözlerini dikkatle dinleyen Rasulullah, onun fikirlerini ifade konusunda ki, zeka ve açık sözlülüğünü takdir ederek yanındaki sahabilere ”Siz bir kadından, dini konuda sorduğu bir soruda bundan daha güzel, daha veciz bir söz işittiniz mi?” buyurdu ve Esma’ya dönerek şu müjdeyi verdi:

”Ey Hanım, dinle ve seni buraya temsilci gönderen hanımlara da iyice anlat! Bir kadın kocasıyla güzel geçinip onun hoşnutluğunu, rızasını kazanırsa, bu saydığın üstün amellerin hepsine denk bir iş yapmış olur. Yani aynı sevabı elde eder.” buyurdu.

Rasulullah’tan bu müjdeyi alan Esma binti Yezid, sevinçle koşa koşa arkadaşlarının yanına geldi. Gözyaşları ve sevinç içinde Rasulullah’ın müjdesini onlara aktardı. Bu olaydan sonra Esma binti Yezid, ”Hatibetü’n-nisa” ,”Hanımların hatibi” lakabıyla anıldı.

Eli açık, misafirperver,cömert bir hanım olan Esma binti Yezid birgün akşam vakti biraz ekmek ve kuru üzüm hazırladı. Rasulullah’ı mescidden çıkarken evine davet etti. Efendimiz yanındaki sahabelerle birlikte davete icabet etti.

Hazırladıkları yiyecekleri Rasulullah’ın önüne koyan Esma. ”Anam babam size feda olsun Ya Rasulullah! Buyurunuz, yiyiniz” dedi. Efendimiz, ashabına döndü,”Haydin Bismillah” deyip afiyetle yediler, üzüm ve ekmek bereketlenmişti, onlar yedikçe artıyordu. Hayretler içinde kalan Esma bu olayı daha sonra şöyle nakletti:

”Varlığım kudret elinde olan Allah’a yemin ederim ki, kırk kişilik cemaat ne üzümü ne de ekmeği bitiremediler, gözlerimle gördüm. Yanımda ki, sudan da içtikten sonra ayrıldılar. Biz daha sonra hane halkı olarak, Rasulullah’ın ve sahabilerin su içtiği o kırbadan artan suyu içer şifa bulurduk. Rızkımıza bir bereket gelmişti.”

Hayber Gazvesi ile Mekke Fethine katılan Esma binti Yezid’in Yermük Savaşında gösterdiği kahramanlık dillere destan olmuş, bir çadır direği ile dokuz Bizans askerini öldürdüğü rivayet edilmiştir.

Rasulullah’tan 81 Hadis-i Şerif rivayet eden açık fikirli, cesur hanım sahabi Esma binti Yezid’in nerede ne zaman vefat ettiği bilinmemektedir.