SÜVARİLERİN EN HAYIRLISI EBU KATADE(RA)

Haris bin Rebi, Ebu Katade künyesi ile tanınmış Medine’li sahabi olup Faris-i Rasulullah, Rasulullah’ın süvarisi lakabıyla meşhur olmuştur. Medine’nin Hazrec kabilesinin Beni Seleme koluna mensuptur. Babası Rebi bin Beldehe, annesi Kebşe binti Mazhar, hanımı sahabi Sülafe binti Berra’dır. İkinci Akabe biatından sonra müslüman olmuştur.

Bedir Gazvesinden sonra bütün gazvelere katılmış, cesaret ve kahramanlığını Gabe Zü Kared gazvesinde baskıncı müşriklere karşı göstermiş ve Rasulullah’ın özel iltifatına mazhar olmuştur.

Rasulullah’ın süt veren 20 devesi Zü Garet’te otlatılırdı. Gatafan ve Fezarilerden 40 atlı bir gece sürüye baskın yaparak develeri otlatan Ebu Zerr-i Gıfari’nin oğlunu şehid edip develeri alıp götürmeye başladılar. Develerin sütlerini almak için Medine’den yola çıkan Seleme bin Ekva, develerin çalındığını haber alınca, Seniyyetü’l-Veda tepesine çıktı. Medine’ye doğru üç kere, ”Baskına uğradık! Yetişiniz, baskın var, savaş var!” diye bağırdı. Sesinin Medine’den duyulduğunu hissedince baskıncı müşrikleri takibe koyuldu. Yaya halde onlara yetişti ve onları ok yağmuruna tuttu. Birkaçını öldürdü. Bazıları develeri bırakıp kaçmak zorunda kaldılar.

Durumu öğrenen İslam süvarileri ve Ebu Katade Rasulullah’ın yanına gittiler. Rasulullah, ”Ey Ebu Katade! Hemen hareket et. Allah yardımcın olsun!” buyurdu. Ebu Katade, diğer süvarilerle beraber müşrikleri takibe başladı. Onlara ilk yetişen Muhriz bin Nadire oldu. Müşrikleri kovalayan, Seleme bin Ekva, Muhriz’in önüne çıktı. Diğer süvarilerinde gelmesini beklemesini ondan istedi. Muhriz onun bu isteğini reddetti, ”Ey Seleme! Şayet sen Allah’a ve ahiret gününe inanıyorsan, benimle şehitlik arasından çekil” dedi. Müşriklerin üzerine yürüdü. Abdurrahman bin Uyeyne’yi mızrakla yaradı. O da Muhriz’i şehid etti. Bu sırada Ebu Katade yetişip, Muhriz’in katilini öldürdü.

Müşrikleri kovalayan Ebu Katade üzerlerine saldırdı. Reisleri olan Mes’ade’yi öldürdü, Mes’ade’nin yeğenini mızrakla vurdu. İslam süvarileri baskıncı müşrikleri bozguna uğratıp geri dönerken Rasulullah’ta Zü Kared mevkiine gelmişti. Ebu Katade, Rasulullah’ın yanına geldiğinde, Rasulullah, ona bakarak şöyle dua etti:

”Ey Allah’ım! Onun saçına ve derisine bereket ver, onu zinde yaşat ve muradına erdir.”

Rasulullah, daha sonra, ”Mes’ade’yi sen mi öldürdün?” diye sordu. Ebu Katade, ”Evet” dedi. Bu sırada Rasulullah, yüzünde ki, yara izini gördü. ”Yanıma yaklaş.” buyurdu. Yüzüne ne olduğunu sordu. Katade, bir ok isabet ettiğini söyledi. Rasulullah, onun yarasına mübarek ağız suyunu sürdu. Ebu Katade’nin hiçbir ağrısı ve sızısı kalmadı. Sahabiler Medine’ye dönerken Rasulullah, Ebu Katade ve Seleme bin Ekva’yı şöyle taltif etti:

”Bugün süvarilerin en hayırlısı Ebu Katade, piyadelerin en hayırlısı da Seleme idi.”

Ebu Katade, Beni Gatafan’a gönderilen Hadıra Seriyyesi ile aynı yıl Ramazan ayında yapılan Batn-ı İdam Seriyyesine kumandanlık etti. Bir gazvede gece boyunca devam eden yolculuk sırasında Rasulullah sabaha karşı bineğinin üzerinde uyuklamaya başlayınca Ebu Katade onu iki defa uyandırmadan doğrulttu. Üçüncüsünde Rasulullah uyanarak kendisine, ”Peygamberini koruduğun için Allah da seni korusun” diye dua etti.

Ebu Katade, Mekke Fethine, Huneyn Gazvesine, Tebük Seferine ve Veda Haccında bulundu. Sevdiklerini Allah ve Rasulü için severdi. Amcası oğlu Ka’b bin Malik, mazeretsiz olarak Tebük Savaşına katılmamıştı. Rasulullah, sahabilere Ka’b ile konuşmayı yasak edince, Ebu Katade de onunla konuşmayı kesti. Daha sonra İlahi affa mazhar olan Ka’b ile görüşmesine devam etti.

Hayatını Kur’an neşrine ve hadislerin yayılmasına adayan Ebu Katade, Hz. Ali (RA)ın hilafeti sırasında Hicri 54 Miladi 674 yılında Medine’de vefat etmiştir. Vefatında Yetmiş yaşlarında olmasına rağmen Rasulullah’ın duasının bereketiyle 15 yaşında imiş gibi zinde ve dinç bulunuyordu.