YEMENLİ EBU MUSA EL-EŞ’ARİ (RA)

Yemen’in Zebid şehrinde yaşayan Eş’ar kabilesine mensup olan Ebu Musa el-Eş’ari, Ebu Musa künyesiyle meşhur olmuştur. Asıl ismi Abdullah bin Kays’tır. Annesi Zabye binti Vehb, babası Kays el-Eş’ari’dir.

Rasulullah’ın insanları İslam’a davet ettiği Yemen’de duyulur. Ebu Musa, iki ağabeyi ile birlikte elli iki kişilik bir heyet ile Mekke’ye doğru yola çıkar. Ebu Musa, İslam’ı kabul etmelerini şöyle dile getirir:

”Yemen de son Peygamberin geldiği ve halkı İslam’a davet ettiği haberi bizlere ulaşınca, ben, iki ağabeyim ile birlikte elli iki kişilik bir heyetle bir gemiye binip Rasulullah’ı görmek için yola çıktık. Fırtınaya tutulduk, gemi bizi Habeşistan’a çıkardı. Orada Ca’fer bin Ebu Talip ile buluştuk. İslamiyet ve Rasulullah hakkında ondan bilgiler alıp, müslüman olduk. Daha sonra ise hep beraber Medine’ye geldik.”

Hicri 7 nci Miladi 626 yılında Habeşistan’tan Medine’ye gelen müslümanlar, Rasulullah’ın Hayber’de olduğunu öğrenirler ve hemen oraya giderler. Rasulullah, Hayber Gazvesi ganimetinden onlara da pay verir. Habeşistan’a ve Medine’ye yaptıkları hicretten dolayı da iki hicret sevabı kazandıklarını söyler.

Ebu Musa,Hayber Gazvesinden sonra yapılan seriyye ve gazvelere katılır. Huneyn’de bozguna uğrayan Havazinlerden bir kısmı Evtas mevkiinde toplanır. Rasulullah, Ebu Amir el-Eş’ari’ye bir sancak verir. Yegeni Ebu Musa ve mücahidlerle beraber düşman askerlerinin üzerine yollar.

Evtas’a toplanan Havazinlerle teke tek yapılan vuruşmalarda kumandan Ebu Amir, bir çok düşman askerini öldürür. Mızrapla yaralanınca sancağı Ebu Musa’ya verir, onu kumandan tayin eder. Ebu Musa, Havazinlileri dağıtır, amcasını yaralayan müşriki de öldürür. Savaş bitince amcasının yanına gelir. Ebu Amir şehit olacağını anlayınca, ”Rasulullah’a benden selam söyle ve ona kendisinden dua istediğimi haber ver.” der.

Etvas zaferinden sonra Medine’ye dönen Ebu Musa, Rasulullah’a durumu arz eder. Rasulullah, Ebu Amir’e, ”Ya Rabbi! Ebu Amir’i affet” diye dua eder. Ebu Musa kendisine de dua etmesini isteyince,”Allah’ım! Abdullah bin Kays’ın günahını affeyle ve kıyamet gününde ona en güzel makamı ver.” buyurur.

Ebu Musa, Tebük Savaşına, Mekke’nin fethine katılır. Hicretin 9 ncu yılında Rasulullah, Ebu Musa el-Eş’ari’yi Zebid, Aden ve Sahil bölgelerine halka dini vazifelerini öğretmek, halk arasındaki davaları İslami hükümler ile halletmesi için vali olarak gönderir. Ebu Musa, Rasulullah Veda Hacc’ı için Mekke’de bulunduğu zaman burada Peygamberimiz ile görüşür.

Hz. Ebu Bekir(RA) zamanında Medine’de bulunan Ebu Musa, Kur’an-ı Kerim’in mushaf haline getirilmesinde büyük gayret gösterir. Hz. Ömer(RA) hilafetinde Irak’ın fethi için hazırlanan mücahid ordusuna katılır. Ordu Kumandanı Sa’d bin Ebi Vakkas onu Nusaybin ve Harran’ın fethine memur eder. Büyük başarı kazanan Ebu Musa bu beldeleri fethederek İslam’a kazandırır. Irak’ın fethinden sonra Hz. Ömer, onu Basra Valiliğine tayin eder. Tuster’de İran’ın meşhur kumandanı Hürmüzan’ı esir alır, halifeye gönderir.

Hz. Ömer(RA) daha sonra Ammar bin Yasir’den boşalan Küfe Valiliğine Ebu Musa’yı tayin eder. Hz. Osman(RA)ın şehadetine kadar bu görevde kalır. Hz. Ali(RA) hilafetinde onu Küfe Valiliğinden azleder. Ebu Musa, Dımaşk taraflarında bir köye yerleşerek inzivaya çekilir.

Ebu Musa el Eş’ari’nin Hz. Ömer(RA) döneminde Hicri takvimin yapılmasına vesile olduğu rivayet edilir. Halifeye bir mektup yazan Ebu Musa, ”Bize tarihsiz mektuplar gönderiyorsunuz” diye halifeyi uyarır. Halife de bir Şura toplayarak hicreti başlangıc olarak kabul eder.

Kur’an-ı Kerim’i bizzat Rasulullah’dan öğrenerek ezberleyen sayılı sahabelerden biri olan Ebu Musa el-Eş’ari, uzun yıllar valilik ve idarecilik görevlerinde bulunur. Güzel sesi ile Kur’an okuyuşu ile de tanınan Ebu Musa el-Eş’ari 63 yaşında Mekke’de vefat eder.